De vijf seizoenen in het leven van een vrouw: hoe Ayurveda jouw levensfasen ziet
Een lente, een zomer, een nieuw leven, een herfst en een winter. Ook het leven van een vrouw kent seizoenen. Elk seizoen heeft zijn eigen ritme en vraagt iets anders van je. Ayurveda helpt je die ritmes te herkennen en ermee mee te bewegen in plaats van ertegenin.
Elke fase heeft haar eigen kwaliteit
Van je eerste menstruatie en de vruchtbare jaren tot de overgang en de tijd daarna: je lichaam en je energie veranderen voortdurend. Soms gaat dat geleidelijk, soms voelt het alsof alles ineens anders is. Misschien herken je dat je minder goed slaapt, dat je spijsvertering verandert of dat je meer behoefte hebt aan rust dan vroeger.
In Ayurveda zien we het leven als een beweging door drie grote fasen, die elk door een andere dosha worden gekleurd. De jeugd staat in het teken van kapha: opbouw, groei en stevigheid. De volwassen jaren worden gedragen door pitta: vuur, actie, prestatie en vruchtbaarheid. In de latere levensfase neemt vata de overhand: lichter, droger en beweeglijker, maar ook met meer ruimte voor inzicht en verinnerlijking.
De overgang (rajonivritti, het tot rust komen van de menstruatie) is in dat licht geen kwaal, maar een natuurlijke wisseling van seizoen. Wel een wisseling die je aandacht verdient. Juist wanneer pitta en vata elkaar afwisselen, kunnen klachten als opvliegers, onrustige nachten of stemmingswisselingen ontstaan.
Wat je cyclus je vertelt
Je menstruatie (artava) is in Ayurveda een belangrijke graadmeter voor je gezondheid. De regelmaat, de hoeveelheid, de kleur en hoe je je in die dagen voelt, zeggen veel over de balans van je dosha’s en over je agni, je spijsverteringsvuur.
Traditioneel kent Ayurveda een speciaal leefadvies voor de dagen van de maanstonden: rajaswala paricharya. De kern is eenvoudig en in onze drukke tijd misschien juist waardevol: vertraag, eet licht en warm, en gun jezelf rust. Je lichaam is in die dagen bezig met reinigen en vernieuwen.
Voeding die meebeweegt
Wat je goed doet, verandert met de jaren. In de vruchtbare jaren vraagt het lichaam om voeding die opbouwt en het bloed voedt. Rond en na de overgang heb je vaak baat bij warme, voedende en wat olierijkere maaltijden die vata tot rust brengen. Ook rasayana, verjongende voeding en kruiden, krijgt in deze fase een belangrijke plaats.
Toch bestaat er geen standaardadvies. Wat bij jou past, hangt af van je constitutie (prakruti), je huidige balans (vikruti) en je levensfase. Ayurveda kijkt naar de vrouw als geheel: je cyclus, spijsvertering, slaap en energie staan niet los van elkaar.
De kracht van rituelen
Rituelen helpen je om bewust stil te staan bij wat er verandert. Dat kan heel klein zijn: een vast ochtendritueel (dinacharya), een warme oliemassage (abhyanga), een kop kruidenthee op een vast moment. Maar ook de grote overgangen in je leven verdienen een moment van aandacht. Een ritueel geeft betekenis aan iets wat anders ongemerkt voorbijgaat.
Een dag voor jou: woensdag 18 november
Over deze onderwerpen organiseren we op woensdag 18 november een inspirerende Ayurveda-dag in het Europa Ayurveda Centrum in Witharen. Een dag om meer te leren over je lichaam, ervaringen uit te wisselen en je eigen ritme opnieuw te ontdekken.
Het programma
- 10.00 uur – Welkom: Cornelis Peters opent de dag met een introductie op het thema.
- Hormonale veranderingen: dr. Aparna Karve neemt je mee langs de seizoenen in het leven van een vrouw en wat er hormonaal verandert.
- Je cyclus als spiegel: Manniëlle Brummelaar vertelt wat je menstruatiecyclus laat zien over je gezondheid en vruchtbaarheid.
- Voeding in de overgang: Froukje van der Schaar laat zien hoe voeding je tijdens de overgang kan ondersteunen.
- 13.00 – 14.00 uur – Lunch: een heerlijke Ayurvedische lunch, met zorg samengesteld en gekookt door Yvonne de Bruijn. Laat je broodtrommel thuis en laat je verwennen.
- Rituelen en je eigen ritme: na de lunch mag je de vrouwencyclus ook beleven. Celine Ndong neemt je mee in rituelen voor vrouwen en het herkennen van je eigen ritme.
- Afsluiting – Klankhealing: Liesbeth Strijker sluit de dag af met een ontspannende klankschalensessie, een moment om alles wat je hebt opgehaald even te laten landen.
- 16.00 uur – Einde
Het is vooral jouw dag. Jouw vragen en ervaringen staan centraal. Er is volop ruimte om in gesprek te gaan met elkaar en met de sprekers, want juist in die uitwisseling ontstaan de mooiste inzichten en de waardevolste herkenning.
Of je nu vragen hebt over je cyclus, midden in de overgang zit of met meer aandacht voor je gezondheid wilt leven: je bent van harte welkom. Ik hoop je op 18 november te ontmoeten.
