Een persoonlijke reflectie
De afgelopen jaren kreeg ik steeds vaker dezelfde vragen van cliënten, collega’s en zorgprofessionals:
- “Wat is nu eigenlijk het werkelijke verschil tussen de vele Panchakarma-aanbieders in Europa?
- Waarom lopen de prijzen zo sterk uiteen?
- En hoe herken je authentieke, medische Panchakarma?”
Na meer dan vijfentwintig jaar werkzaam te zijn als Ayurvedisch arts in Nederland heb ik een duidelijke verschuiving waargenomen. Rond het jaar 2000 werd Panchakarma slechts op enkele plaatsen in Europa aangeboden. Vandaag de dag is het landschap snel gegroeid en diverser dan ooit.
Deze ontwikkeling was voor mij de aanleiding om een benchmarkonderzoek uit te voeren.
Waarom ik deze benchmark heb gestart
Mijn bedoeling was niet om aanbieders te rangschikken of te beoordelen wie ‘beter’ of ‘slechter’ is.
Mijn motivatie was een andere: ik wilde begrijpen hoe Panchakarma momenteel in Europa wordt toegepast, en wat er daadwerkelijk onder deze naam wordt aangeboden.
In mijn dagelijkse praktijk werk ik met mensen die kampen met chronische stress, uitputting en langdurige overbelasting. Tegelijkertijd zie ik dat Panchakarma steeds vaker wordt gepresenteerd als een korte detox of wellnesservaring. Dit staat haaks op de klassieke Ayurvedische visie, waarin Panchakarma een zorgvuldig opgebouwd medisch proces is.
De benchmark was voor mij een manier om dit spanningsveld zichtbaar te maken — voor cliënten, collega’s en voor mijzelf.
Wat ik heb onderzocht
Ik heb twintig Europese Panchakarma-aanbieders geanalyseerd, met aandacht voor:
- de duur en opbouw van de programma’s,
- de aanwezigheid van medische supervisie,
- voorbereiding en nazorg,
- en de positionering: wellness-georiënteerd, therapeutisch of medisch.
Daarnaast heb ik de inhoud van de programma’s naast de tarieven gelegd, om de grote prijsverschillen beter te kunnen duiden.
Wat de resultaten laten zien
De uitkomsten waren verhelderend.
In Europa variëren Panchakarma-programma’s grofweg tussen €800 en €6.400, met een gemiddelde rond de €2.500. De prijs op zichzelf zegt echter weinig over kwaliteit. Wat werkelijk verschilt, is de diepgang en integriteit van de benadering.
Wat mij vooral opviel:
- Veel programma’s zijn teruggebracht tot 3–5 dagen en richten zich vooral op ontspanning.
- Slechts een beperkt aantal centra werkt met een volledige structuur van voorbereiding, behandeling én nazorg.
- Medische begeleiding en individuele afstemming blijken doorslaggevend voor duurzame resultaten.
Cliënten die kiezen voor langere, arts-geleide trajecten doen dat zelden uit luxe. Meestal zoeken zij daadwerkelijk herstel, stabiliteit en langdurige verandering.
Wat dit betekent voor Panchakarma
Voor mij bevestigt deze benchmark wat ik al langer in de praktijk ervaar:
Panchakarma is geen product en geen op zichzelf staande behandeling — het is een proces.
Een proces dat tijd vraagt, zorgvuldige voorbereiding en goede nazorg. Wanneer Panchakarma losraakt van deze context, kan het een ervaring worden, maar verliest het zijn vermogen tot echte integratie en genezing.
Waarom ik dit deel
Ik deel deze inzichten niet om te overtuigen, maar om helderheid te scheppen. Een groeiende en soms onoverzichtelijke markt vraagt om transparantie, zodat mensen weloverwogen keuzes kunnen maken.
Na vijfentwintig jaar werken met Ayurveda voel ik een verantwoordelijkheid om bij te dragen aan de verankering van authentieke, medische Ayurveda in Europa. Niet als alternatief tegenover de reguliere geneeskunde, maar als een complementair systeem dat juist in deze tijd van grote waarde is.
Wanneer Panchakarma met zorg en integriteit wordt toegepast, helpt het mensen opnieuw verbinding te maken met hun lichaam, hun ritme en hun herstelvermogen. Dat is geen luxe — het is een voorwaarde voor duurzame gezondheid.
Download de whitepaper
Dit artikel is gebaseerd op een uitgebreid benchmarkonderzoek.
Je kunt de volledige whitepaper hier downloaden:
Cornelis Peters
Ayurvedisch arts
Europa Ayurveda Centrum
