Suiker in Balans met Ayurveda.

22-06-2014 8 reacties

suiker eliminatie dieetIn aanloop naar mijn seminar over Suiker in Balans op 25 juli wil ik het vandaag hebben over de nieuwe rage in Nederland en Belgie van het suiker-eliminatie dieet.
Dit dieet wordt stevig ondersteund met een aantal wetenschappelijke studies die aangeven dat suiker slecht is voor je lichaam. Aanhangers van dit dieet beschouwen suiker dan ook als een vergif voor je lichaam dat slecht is voor je organen zoals je lever en je pancreas en de oorzaak is van een hele rij ziektebeelden waaronder obesitas, diabetes, hart en vaatziekten, hoge bloeddruk en zelfs kanker.

Hoe zit dat dan met suiker, moeten we dit echt op gaan geven?

Ik denk het niet. Laten we even een snelle cursus over suiker doen. Monosachariden zijn de basiselementen van alle suikers. Er zijn tientallen verschillende monosachariden maar in onze voeding komen vooral glucose, fructose en galactose voor.
Fructose en glucose worden in de natuur vaak gecombineerd en vormen dan sucrose. Glucose en galactose vormen lactose. Dat is de zoetstof dat je in melk aantreft. Complexe suikers/koolhydraten verwijzen naar hele lange ketens samengevoegde enkelvoudige suikers en dat vind je in zetmeelrijke granen en groenten.[1]

Nog even terug

Je hebt dus mono-sachariden en dat zijn:
Fructose – glucose – galactose.
Je hebt di-sachariden en dat zijn de combinaties van de mono-sachariden en dat zijn:
Sucrose = fructose + glucose
Lactose = glucose + galactose

Wat doet suiker in je lichaam?

Glucose is heel belangrijk voor je lichaam. Glucose is je levensenergie. Iedere cel in je lichaam kan glucose gebruiken als bron van energie. Als wij glucose eten komt er insuline vrij en dat verteld de lever, spieren en vetweefsel dat er glucose opgenomen kan worden dat opgeslagen kan worden in de niet toxische vorm glycogeen om later gebruikt te worden. Daarom wordt glucose ook wel bloedsuiker genoemd omdat het een cruciale rol speelt in je lichaam. Voor iedere 100 calorieën glucose die wij eten wordt minder dan 2% opgezet in vet. Als je glucose eet komt het hormoon leptine vrij die aan onze hersenen verteld dat we verzadigd zijn. Dat is fijn want leptine is het hormoon dat je hersenen in feite een signaal geeft om te stoppen met eten. Hier is dus een negatief feedbacksysteem werkzaam.

Fructose daarentegen wordt op een totaal andere manier door ons lichaam gebruikt en omgezet dan glucose. De enige cellen die fructose als energiebron gebruiken zijn spermacellen. [2] Alle andere cellen gebruiken glucose als energiebron en niet fructose. Als we fructose eten wordt er geen insuline vrijgegeven en wordt ook ons hongerhormoon niet onderdrukt. We krijgen dus geen seintje dat we verzadigd zijn omdat er geen aan en uit knop op fructose zit.

Fructose wordt aan cellulose gebonden om uit ons spijsverteringskanaal getransporteerd te worden of verwerkt door de lever in urinezuur (dat jicht en hoge bloeddruk veroorzaakt), citraten (verhoogt de zuurgraad in het lichaam), aldehyden (giftig voor het lichaam), lipide druppels (vetbolletjes) en vrije vetzuren. De vrije vetzuren hebben invloed op de insuline receptoren in de lever dat direct kan leiden tot lever-insuline resistentie en dat is type 2 diabetes.

Fructose metabolisme leidt ook tot de vorming van LDL cholesterol en dat is de lage dichtheid cholesterol dat plaques in onze vaten kan veroorzaken waardoor we een grotere kans hebben op hart en vaatziekten. Alsof dat nog niet voldoende is heeft fructose een 7x grotere kans om AGEs te vormen dan glucose.
De term Advanced Glycation End Products (AGEs) zou vertaald kunnen worden met voortgeschreden-versuikeringseindproducten. Het is een verzamelnaam voor eiwitten die onherstelbaar beschadigd zijn, doordat er suikergroepen aan verankerd zijn en het eiwit is gedegenereerd. Dit leidt dan weer tot progressie van leeftijdsgebonden ziekten zoals alzheimer, hart en vaatziekten en beroertes. Van elke 100 calorien fructose die we eten wordt ongeveer 30% omgezet in vet. Echter onze hersenen krijgen geen signaal dat we verzadigd zijn dus eten we ongewild meer dan goed voor ons is. Hier is dus geen negatief feedbacksysteem werkzaam.

Waar zit fructose allemaal in?

Fructose zit in bijna alles dus is het onmogelijk om het helemaal te vermijden. Het zit in fruit, gedroogd fruit, wortelgroenten, de meeste granen, honing, agave, nectar, ahornsiroop en alles waar sucrose inzit. Boomvruchten, bessen en meloenen hebben allemaal een gematigd niveau aan fructose en gedroogde vruchten hebben een hogere concentratie.

Fructose zit vooral in zeer grote hoeveelheden in frisdranken, vruchtensappen, geconcentreerde vruchtendranken, sportdranken, sauzen, cholade, koekjes, mueslibars, ontbijtgranen en bewerkte voedingsmiddelen. Vooral vetarme voedingsmiddelen bevatten veel fructose!! Soms zie je de afkorting HFCS staan en dat betekent dat hier High Fructose Corn Syrup in zit – dus een zeer hoge concentratie aan fructose.

Fructose zit toch ook in fruit en fruit is toch goed of niet?

Fructose zit inderdaad in fruit. Maar het zit niet als een biochemisch stofje in een vakje maar geintegreerd in de vezels en de weefsels van het fruit. Deze vezels werken als een soort antigif zodat je maar in beperkte mate fructose binnenkrijgt. Ook zitten er allerlei andere nutrienten in het fruit dat gezamenlijk zorgt dat fructose maar in hele kleine hoeveelheden in je lichaam komt.

Tabel met percentages fructose.

HFCS = 42,9% fructose
Agave nectar=to 90% fructose
Tafel suiker, ruwe en bruine suiker=50% fructose
Honing=5-% fructose
Ahornsiroop = 48% fructose
Gedroogd fruit= 10-20% fructose
De meeste boomvruchten = 4-8% fructose

Waarom bevat bewerkte voedingsmiddelen in hemelsnaam zo veel fructose?

Dit is een samenloop van omstandigheden. Toen in de jaren 70 de LDL cholesterol werd ontdekt tegelijkertijd met de uitvinding in Japan van high fructose corn syrup (HFCS) en de studie verscheen van de Amerikaanse wetenschapper Ancel Keys die zei dat vet de veroorzaker was van hart en vaatziekten vormde deze drie invalshoeken de basis van een grote verandering bij de voedingsindustrie.

Want in reactie hierop begonnen de voedselfabrikanten op grote schaal vet uit voeding te halen. Als gevolg hiervan smaakte het voedsel vreselijk, het leek wel karton. De oplossing werd gevonden door er heel veel suikers en zouten in te stoppen. Suiker was relatief duur en het veel goedkopere en zoete HFCS kwam als een geschenk uit de hemel. De voeding kon ‘gezonder’ en als aangename meevaller ook nog eens veel goedkoper gemaakt worden. Op grote schaal werd het goedkope HFCS in onze voeding geïnfiltreerd en vanaf die tijd maken onze vetarme voedselproducten ons dikker en zieker dan ooit tevoren…

Het roer moet dus helemaal om.

Daar ben ik het helemaal mee eens maar net zoals ‘al het vet’ opeens uit ons eten moest en nu dus ‘al het suiker’ moeten we ons wel even realiseren dat gezond verstand de boventoon moet gaan voeren. Wanneer we terugkijken naar onze geschiedenis dan zien we dat in de tijd van onze grootouders er geen welvaartsziekten waren. Niemand, op een enkele uitzondering na was bovenmatig dik. Nu hoef je maar even naar een uitgaande middelbare school te kijken om te zien dat onze kinderen bijna allemaal te dik zijn. Dat is alarmerend en dat moet echt anders. Laten we dus niet ondoordacht radicale beslissingen nemen maar met aandacht en beleid kijken wat er nu echt aan de hand is.

Suiker hoeft niet weg maar moet wel anders aangeboden worden.

Ayurveda heeft een holistische kijk op deze materie. Ayurveda kijkt niet alleen naar moleculen en calorieën maar ziet zoet als een smaak die de elementen en hun eigenschappen op verschillende facetten beinvloedt. Fructose opgenomen als onderdeel van een stuk fruit is niet alleen een biochemische stof maar ook een bio-energetische en een bio-spirituele voeding. Mensen zijn ook meer dan een opeenstapeling van biochemische stoffen. We moeten dus erg voorzichtig zijn om te kort door de bocht en met zijkleppen op resolute beslissingen te nemen zoals al het suiker uit het eten. Zo simpel ligt het niet.

Hoe dan wel?

In de ayurveda is de smaakzin net als de andere zintuigen buitengewoon belangrijk. Het zijn de zintuigen waarmee we onze wereld waarnemen. De zoete smaak is samengesteld uit de elementen aarde en water. Daardoor zijn de eigenschappen van zoet ‘verkoeling en zwaarte’. De zoete smaak voedt en stimuleert de geest, verlicht honger en dorst, stimuleert de opbouw van weefsels en verbetert het immuunsysteem. Daarnaast wordt de zoete smaak geassocieerd met positieve emoties van geluk, tevredenheid, rust, vrolijkheid, liefde en voldoening wanneer de zoete smaak gegeten wordt in de juiste hoeveelheden. Denk maar eens aan het genotsgevoel bij het eten van een heerlijk stuk chocolade.

De balans vinden.

Het gaat met zoet net zoals met alle andere smaken om de balans te vinden in de juiste hoeveelheden. Zo eenvoudig is het eigenlijk. Neem in plaats van allerlei kant en klare frisdranken gewone thee of drink een glas bronwater. Bij warm weer knijp dan een halve limoen uit in je glas bronwater en doe er een mespuntje zout in. Dit is de drank dat mij op de been hielt toen ik aan het fietsen was aan de westkust van India. Het was meer dan dertig graden en ik verloor natuurlijk enorm veel vocht en daardoor ook zouten. Door dit drankje kreeg ik weer voldoende zouten binnen en was mijn dorst gelest.

Maak zoveel mogelijk gebruik van verse producten en vermijdt pakjes of voorbewerkte voedingsproducten. Alleen dit al voorkomt zoveel toxines in de vorm van houdbaarheidsstoffen, E-nummers, suikers en wat al niet meer. Als het even kan, lekker zelf gaan koken en maak gebruik van verse kruiden en verse groenten. Echt waar, zo simpel kan het zijn. Geen gedoe met diëten, geen ingewikkelde lijsten maar gewoon puur natuur en natuurlijk fruit op zijn tijd. Maar niet uit een flesje zoals de reclame dit voorspiegelt maar gewoon uit het vuistje.

Met gezonde groet en maak er een mooie week van.
Cornelis Peters
22 juni 2014

Bronnen
1) Wikipedia zoektermen Suiker, Fructose, Glucose, Sucrose, Dextrose, Maltose, HFCS
2) “Sugar: The Bitter Truth” http://www.youtube.com/watch?v=dBnniua6-oM&ob=av3e
3) http://wiki.answers.com/Q/What_is_the_source_of_energy_for_sperms#slide=2
4) http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/01/26/AR2009012601831.html

Je vindt dit mogelijk ook interessant:
Suiker in balans
Wat is een goed dieet om af te vallen?
Voeding in de ayurveda

Je kunt je hier inschrijven voor het seminar op vrijdag 25 juli met als thema “Suiker in Balans”

Wanneer je voor 30 juni boekt ontvang je het ticket voor slechts €77,- in plaats van €97,-.

8 reacties

  1. Nyantrie 23 juni 2014 | 10:42

    Hallo Cornelis,

    dank voor dit artikel. Ik vind het helder en duidelijk geschreven . Ik ben ook een voorstander van ‘gezond verstand’ gebruiken. Ik zie om mij heen dat steeds mensen gaan nadenken over wat zij eten en drinken, gelukkig. Laat het nadenken maar groeien.
    Namaste, Nyantrie

    Reply

    • Cornelis Peters 23 juni 2014 | 11:08

      Dag Nyantrie,
      Ik ben het helemaal met u eens. Nadenken over wat we eten en wat we aan het doen zijn is heel erg belangrijk.
      Namaste,
      Cornelis

      Reply

  2. Vanja Kraamwinkel 23 juni 2014 | 12:38

    Beste Cornelis,

    100% herkenbaar en in lijn met wat ik zelf ervaar met voedsel. Een helder verhaal dat op zijn minst de weg naar middelbare scholen zou moeten vinden……….

    Reply

    • Cornelis 23 juni 2014 | 13:18

      Inderdaad Vanja, dit zou naar de scholen moeten.
      Wie weet lezen ze stiekem mee. Het zou zo maar kunnen.
      Groet van Cornelis

      Reply

  3. Neeltje Kroon 24 juni 2014 | 13:03

    Cornelis, dit is een prachtige duidelijke uiteenzetting wat “suikers” met het lichaam doen.
    Dit kan ik vertellen en doorsturen naar mensen die echte belangstelling hebben voor “hoe blijf ik in BALANS” in dit geval met suikers. Hartelijk dank.

    Reply

    • Cornelis Peters 24 juni 2014 | 19:00

      Dag Neeltje,
      Ben ik het helemaal mee eens. Stuur dit maar door naar zoveel mogelijk mensen in je lijst. Dit is informatie dat iedereen zou moeten weten. Daarom deel ik dit ook.
      Hartelijke groet van Cornelis.

      Reply

  4. Blanca van Nus 24 juni 2014 | 19:58

    Dag Cornelis, een interessant stuk. Dit zou verplichte kost moeten zijn of kunnen worden op het voortgezet onderwijs. Ik raad je aan een module te schrijven en daarmee naar de scholen te gaan. Misschien ook een leuke animatiemodule voor het basisonderwijs, want jong geleerd…
    Vriendelijke groet,

    Reply

    • Cornelis Peters 24 juni 2014 | 20:28

      Dag Blanca,
      Inderdaad Blanca, dit zou iedereen eigenlijk moeten weten. Vanja gaf ook al aan dat dit naar de scholen zou moeten gaan. Je idee om hier een module voor te schrijven is zeker een optie.
      Ook je idee om een animatiemodule te maken voor de basisschool is een geweldige tip. Ik ga hier eens over nadenken.
      Dankjewel voor je reactie.
      Hartelijke groet

      Reply

Plaats een reactie

Uw emailadres is veilig en wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd door *