Hop geeft Hoop

Hop bloemen

Hop geeft hoop voor overgangsklachten

Het vrouwelijk hormoon ‘oestrogeen’ is voor de vrouw haar hele leven lang een belangrijk hormoon. Het dient namelijk niet alleen voor de vruchtbaarheid , maar zorgt ook voor een goede werking tussen de verschillende organen. Tijdens de overgang vermindert de hoeveelheid oestrogeen. Bij de meeste vrouwen gaat dit gepaard met veel klachten zoals opvliegers, overmatige transpiratie, stemmingswisselingen, vermoeidheid, gewichtstoename en osteoporose. Een logische stap zou zijn om dan maar ‘hormonen’ te slikken.

Hormonen aanvulling en hun bijwerkingen

Sinds het veel gepubliceerde en besproken resultaat van het Women’s Health Initiative en het One Million Woman-onderzoek zijn artsen en vrouwen hier veel voorzichtiger mee geworden. Uit deze onderzoeken waar wel een miljoen vrouwen aan meegedaan hebben is naar voren gekomen dat vrouwen die voor hun overgangsklachten hormonen gebruikten later meer kans op borstkanker kregen.

De natuur bied hulp

Het antwoord is te vinden in de natuur. Plantaardige vrouwelijke hormonen helpen de klachten net zo effectief te verminderen als de chemische hormonen maar dan zonder noemenswaardige bijwerkingen. Een van de planten die een hoge concentratie aan vrouwelijke hormonen bevat is Hop.

Hop als gezondheidsbevorderend middel

De meeste mensen van ons kennen hop als grondstof voor het brouwen van bier. Toch kent hop een lange geschiedenis als gezondheids-bevorderend middel. In vroeg-middeleeuwse teksten wordt hop in de eerste plaats beschreven als een urinedrijvend, bloedzuiverend en menstruatiebevorderend middel. Reeds in de achtste eeuw prijst de Arabische arts Mesue hopsiroop aan als een goed middel bij galziekten en voor de zuivering van het bloed. Hop werd ook voorgeschreven door Paracelsus een beroemd arts en theoloog uit de 15de eeuw. Hij schreef het voor tegen spijsverteringsstoornissen.

Den Herbarius in Dyetsche

In dit oude kruidenboek dat omstreeks 1500 in Antwerpen werd gedrukt en gebaseerd is op kruidenboeken uit het laatste kwart van de 15e eeuw, wordt ‘hoppencruyt’ genoemd als waardevol geneesmiddel tegen koorts, verstopping en leverziekten. ‘ Het sap van het hoppekruid met kaaswei of met andijviewater is goed tegen de geelzucht en ook tegen de hete lever’. Het helpt om te ontlasten en om zijn behoefte te doen want het helpt de gaten te openen.’

Het Cruijdeboeck van 1554

De eerste vrucht van Dodonaeus’ jarenlange botanische studies was zijn Cruijdeboeck, waarmee hij een hoogtepunt in de kruid- en artsenijkunde van de 16e eeuw schiep. Het verscheen in 1554, toen de auteur nog maar 37 jaar oud was.
Dodonaeus schrijft in zijn Dertienste boeck: ‘Over gheslachten van winde, klockskens ende dierghelijck ghewas’ over het hoppe-cruydt: ‘zij doen het water rijsen ende verlichten den kamergangh wat’. In de latere uitgebreide uitgave van 1644 wordt wel al verwezen naar de nu bekende hormonale werking: ‘de bellen van de hoppe in de bad-stoven ghedaen als de vrouwen daer in zitten, zijn goedt om de ontstekinghen van de schamelijke leden der vrouwen te doen ghenesen.’

Thesaurus van Gramsbergen

In de Thesaurus van Gramsbergen word hop gebruikt bij leveraandoeningen, koorts, nier- en blaasontstekingen.
In de Ayurveda wordt hop van oudsher gebruikt samen met kruiden van de gember familie tegen ontstekingen, hormonale klachten, menstruatie- problemen en overgangsklachten.
Hop en de essentiële hopolie zijn zodanig ingewikkeld dat de werking niet aan één bestanddeel kan worden toegeschreven, maar aan een samenspel tussen verschillende componenten. Hopextracten die in het laboratorium onderzocht worden, reageren niet op dezelfde wijze als in de natuur. Een reden te meer waarom de gezondheidsbevorderende effecten van hop heel moeilijk te onderzoeken zijn in een klinische studie.

Farmacologische praktijk

In de farmacologische praktijk wordt hop doorgaans gecombineerd met andere kalmerende plantenextracten, zoals valeriaan, passievrucht of melisse. Daarnaast zijn er ook kalmerende kruidenthees op basis van hop verkrijgbaar. Hopthee mag je niet in water koken. Het is beter een infuus te bereiden met warm water en de theepot af te dekken. Een infuus maak je door kruiden 15 tot 30 minuten in kokend water te laten trekken. Hop wordt niet alleen in thee verwerkt, maar ook in pillen, extracten, siropen en tincturen. Nog een interessante toepassing is badolie of –gel met hopextracten, waaraan kalmerende, anti-stresserende eigenschappen worden toegeschreven.

Aziatische vrouwen hebben minder last van overgangsklachten

Aziatische vrouwen hebben in vergelijking met hun westerse zussen veel minder last van overgangsklachten. Het woord ‘opvlieger’ kennen zij niet eens. Dat heeft te maken met het voedingspatroon. In Azie wordt veel meer soja en peulvruchten gegeten in het dagelijkse menu. Ook gebruiken zij beduidend meer kruiden en specerijen in het voedsel dan de westerse vrouwen. Door deze eetcultuur krijgen vrouwen veel meer plantaardige vrouwelijke hormonen binnen en beschermen zij zichzelf op een natuurlijke manier tegen overgangsklachten.

Hop geeft hoop

Er is toen gezocht naar natuurlijke middelen waar plantaardige vrouwelijke hormonen in voorkomen als compensatie voor het tekort dat ontstaat bij de overgang. Na enig speurwerk blijkt dat hop, rode klaver, soja en lijnzaad veel plantaardige vrouwelijke hormonen bevatten waarvan hop het meeste.
Tot op heden is er slechts één wetenschappelijke studie gedaan om overgangsklachten te onderzoeken met uitsluitend hopextract. Daarom heeft het Laboratorium voor Farmacognosie en Fytochemie van de Faculteit Farmaceutische Wetenschappen aan de Universiteit Gent, onder leiding van prof. dr. D. DeKeukeleire, een researchprogramma opgestart rond de oestrogene en kankerbeschermende eigenschappen van hop. De resultaten van dit onderzoek laten zien dat dagelijkse inname van 100μg hopextract overgangsklachten sterk vermindert.

Het staat dus vast dat hop veelbelovende gezondheidsbevorderende en medicinale eigenschappen heeft, die verder onderzoek verdienen. Hop geeft dus hoop.

Cornelis Peters
Blog artikel van augustus 2010
Bijgewerkt en aangevuld op 8 augustus 2013

Bronnen: L. De Cooman, D. De Keukeleire. Identification of a potent phytoestrogen in hops (Humulus lupulus L.) and beer. Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism 84:2249-2252 (1999).

Vervolgpublicaties: R. S. Milligan,
J. C. Kalita, V. Pocock, V. Van de Kauter, J. F. Stevens, M. L. Deinzer, H. Rong, D. De Keukeleire. The endocrine activities of 8-prenylnaringenin and related hop (Humulus lupulus L.) flavonoids.

Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism 85:4912-4915 (2000). S. R. Milligan, J. C. Kalita, V. Pocock, A. Heyerick, L. De Cooman, H. Rong, D. De Keukeleire.
Oestrogenic activity of the hop phyto-oestrogen, 8-prenylnaringenin. Reproduction 123: 235-242 (2002).

http://plantaardigheden.nl/plant/beschr/gonnve/hop.htm

http://www.bierengezondheid.be/index.php/articles/nl/cid=19/aid=204/

http://www.hopoogstfeest.nl/index.php?p=antikanker