Herkomst van Ayurveda

Ayurveda komt oorspronkelijk uit India, maar heeft zich gedurende de eeuwen verspreid over Egypte, Griekenland, Rome, Tibet, China, Rusland en Japan en is vermoedelijk de oudste holistische geneeskunst van de wereld. Volgens schattingen is Ayurveda zo’n 5000 jaar oud. Het is een holistische natuurgeneeswijze en kijkt dus naar de totale mens: lichamelijk, psychisch en spiritueel.

Ontstaan

Deze oude natuurlijke geneeswijze heeft zich ontwikkeld vanuit eeuwenlange observaties van de natuur in al haar facetten. Wijze mannen en vrouwen bekeken de natuur: bomen, planten, dieren en mensen, stelden zichzelf vragen en zochten de antwoorden op deze vragen door nauwkeurige observaties.

Eerst werden de vragen en resultaten mondeling doorgegeven van vader op zoon en van moeder op dochter. Zodra de schrijfkunst ontdekt was werd de nieuw ontdekte kennis beschreven en op deze manier doorgegeven. Er zijn oude naslagwerken op palmbladen bekend waar beschreven staat welke strategieën moeten worden toegepast om bepaalde ziektes te genezen en welke methoden niet werken. Alle denkbare situaties en levenssituaties komen aan bod.

Dit maakt Ayurveda tot een hoogontwikkelde, natuurvriendelijke geneeswijze, gebaseerd op een rijkdom aan kennis over spiritualiteit, geneeskrachtige werking van de planten en een juiste levenswijze.

Dat laatste is misschien nog wel het allerbelangrijkste: een juiste levenswijze zorgt voor preventie van ziekten. Door goede gewoontes en gebruiken aan te leren zoals gezond eten en leven naar je geboorteconstitutie voorkom je lichamelijke en geestelijke ziekten.

Esoterische onzin

De overdracht van Ayurvedische kennis ten tijde van het Britse bewind in India werd niet gestimuleerd omdat de Britten deze kennis als esoterische onzin afdeden. De tekstboeken waren ook niet erg toegankelijk voor hen, ze zijn voornamelijk in het Sanskriet, Pali, Tamil en Malayalam geschreven. In het Noorden van India is daardoor veel kennis over Ayurveda verloren gegaan. Dit in tegenstelling tot het Zuiden van India en dan met name Tamil Nadu en Kerala, waar de Ayurveda en dan met name Siddha-Ayurveda onafgebroken de belangrijkste geneeswijze was en nog steeds is. Dit komt omdat de Britten het Zuiden vrijwel ongemoeid lieten in tegenstelling tot het Noorden van India.

Oudste geschriften

De oudste en bekendste tekstboeken in Ayurveda zijn ongetwijfeld de: compendia’s oftewel Samhitas: Charaka-Samhita, Susruta Samhita en Astanga Samgraha.

Op zijn minst vier reizende geneesheren schreven de kennis zoals gecompileerd in de Charaka. Wij kennen de volgende namen: Atreya gevolgd door zijn student Agnivesha, en later Dridhabala en uiteindelijk Charaka wiens naam dit boekwerk gekregen heeft.

De Charaka Samhita is onderverdeeld in acht delen – sthanas – en vervolgens weer onderverdeeld in verschillende hoofdstukken. De charaka beschrijft vooral medische kennis. Zo staan er 341 kruidenrecepten in, 177 medicaties waarin dierlijke producten gebruikt worden (melk, hoorn, uitwerpselen, etc.) en 64 medicaties waarin met mineralen en metalen gewerkt wordt.

Oorsprong chirurgische instrumenten

De Susruta Samhita is uitermate interessant omdat het de wetenschap van de chirurgie beschrijft. De auteur is Susruta die, volgens betrouwbare bronnen, minstens drieduizend jaar geleden geleefd heeft. Ieder hoofdstuk van dit boek begint met de woorden, “Zoals Susruta onderwezen werd door Dhanvantari“. Dhanvantari is de incarnatie van de God Vishnu en wordt beschouwd als de grondlegger van de Ayurveda.

De chirurgische instrumenten zoals beschreven in dit boek worden vandaag de dag nog steeds onveranderd gebruikt. Het scalpelmes, de verschillende soorten pincetten, de scharen met een bocht zodat er makkelijk geknipt kon worden onder een hoek van 90 graden, het was allemaal drieduizend jaar geleden al bekend.

Astrologie en Ayurveda

Waarom hier uitgeweid wordt over deze oude boeken is het feit dat deze boeken tot op de dag van vandaag nog steeds de belangrijkste medische boeken zijn voor de Ayurveda studenten van nu. Ook wij hebben deze boeken grondig bestudeerd en kijken er nog regelmatig in als we bepaalde zaken op willen zoeken.

De Astanga Samgraha is het jongste boek uit deze reeks en is geschreven door Vagbhata. Vaghbata is geboren in Sindh (Pakistan) en kreeg Ayurvedisch onderricht van zijn vader en een Boeddhistische monnik genaamd Avalokhita. Vagbhata was de eerste auteur die het aspect van de astrologie verbond met het verloop van ziektebeelden. Hij schreef dat ziekten, als zij onder verschillende astrologische constellaties plaatsvonden, een verschillende richting namen in het verloop van het helingsproces. Het feit dat Vagbhata Boeddhist was, bracht hem in contact met Boeddhistische monniken die de kennis van Ayurveda meenamen op hun lange pelgrims reizen.

Naast de Astanga Samgraha schreef Vagbhata ook de Astanga-Hridaya. Dit boek is in feite een gecondenseerde versie van de Astanga Samgraha maar door de duidelijkheid van presentatie erg geliefd bij studenten. Dit boek is dan ook het meest vertaald, waaronder heel vroege vertalingen in het Arabisch, Tibetaans, Chinees en in 1937 verschenen in het duits door L. Hilgenberg en W. Kirfel en notabene gepubliceerd in onze oudste universiteitstad Leiden.

Palmbladen

Naast deze bekende boeken zijn er nog vele beschreven en bij elkaar gebonden bundels van palmbladen vaak verscholen in privé bibliotheken in het Zuiden van India. Zo heeft dr. V.P. Mohana Kumari een aantal bundels van palmbladen met Ayurvedische teksten van haar voorvaderen en een handgeschreven boek van haar over grootvader met tekeningen van verschillende karanas (lichaamshoudingen).

Nalanda

In het Noorden van India was vroeger een enorme universiteitsstad, Nalanda, waar Ayurveda gedoceerd werd. Van heinde en verre kwamen de studenten naar de Nalanda Universiteit toe om te studeren. Regelmatig kwamen er ook reizigers uit China naar deze stad om te studeren. Zij brachten de kennis over de leer van de marma’s (energiepunten) mee naar hun eigen land. Wij kennen dit tegenwoordig als de Chinese Acupunctuur.

Net als China heeft buurland Tibet ook haar basisprincipes van de geneeskunst uit de Ayurvedische leer overgenomen. Zelfs het Zen Boedhisme heeft zijn wortels in de Ayurveda. Het woord ‘zen‘ is via ‘chyan‘ afgeleid van de wortel ‘dhyan’ wat ‘meditatierite’ betekent in het Sanskriet.

Siddha

Siddha betekent letterlijk ‘volbrenging’ en de Siddhars waren wijzen mannen en vrouwen die uitzonderlijke medische kennis verwierven gedurende hun leven. Siddhamedicijnen ontwikkelde zich in de pre-vedische Dravidische cultuur. De pre-vedische Dravidische cultuur was gevestigd in de streken waar nu Tamil Nadu en Kerala liggen. Literatuur van Siddhamedicijnen is uitsluitend geschreven in Tamil en Malayalam. Soms wordt Siddha ook wel Agasthyar genoemd naar de beroemde sage Agastya die boven op een berg in wat nu Kerala heet, gewoond en gewerkt heeft. Er zijn vele boeken door hem geschreven en hij heeft een enorme bijdrage geleverd aan het toegankelijk maken van deze eeuwenoude bijzondere natuurgeneeswijze.

In ons centrum wordt zowel de Ayurveda- als de Siddha-geneeswijze toegepast omdat ons centrum gestoeld is op de tradities van de Zuid-Indiase natuurgeneeswijzen.