Constituties, dosha’s en typen in de Ayurveda

Ieder mens wordt geboren met een eigen unieke combinatie van de vijf elementen (aarde, water, vuur, lucht en ether) en de drie bio-energetische krachten (vata, pitta en kapha). Wanneer deze combinatie door onze manier van leven verstoord wordt, raken wij uit balans. Ayurveda is erop gericht om de balans tussen de drie bio-energetische krachten – de tridosha’s – te herstellen.

In de Ayurveda zijn twee soorten constituties van belang:

De eerste is prakruti, dat is de geboorteconstitutie en de tweede is vikruti, dat is de verworven constitutie. De geboorteconstitutie, prakruti, is net als je genetische blauwprint onveranderlijk. De verworven constitutie, vikruti, is echter onderhevig aan veranderingen. Wanneer de geboorteconstitutie erg veel verschilt van je verworven constitutie spreken we van ‘uit balans zijn’.

Dosha’s en typen

Dosha betekent in het Sanskriet “Dat wat verandert”.
De drie energetische krachten die we vata, pitta en kapha noemen zijn voortdurend aan verandering onderhevig. Vandaar dat we vaak spreken over vata-, pitta- of kapha-dosha’s.

Bij de vikruti (verworven constitutie) spreken we over vata-dosha, pitta-dosha en kapha-dosha of een samenstelling van twee dosha’s bijvoorbeeld vata-pitta-dosha. Dat komt omdat bij vikruti de vata, pitta en kapha bio energieeën voortdurend veranderen. Bij de prakruti (geboortconstitutie) ligt dat anders. Daar spreken we van typen. Je bent een vata-type, pitta-type of kapha-type of een combinatie van deze krachten. Hier verandert de bio-energie niet.

Wanneer je de constitutie test gedaan hebt en je vind de hoogste uitslag bij vata dan ben je een vata-type. Vind je de hoogste uitslag bij pitta of kapha dan ben je een pitta- of kapha-type. Het komt ook voor dat je dezelfde uitslag vind bij twee van de drie mogelijkheden. Dan heb je een dubbele constitutie en draag je de eigenschappen van twee krachten in je. In het zeldzame geval heb je evenveel van alledrie.

Kenmerken van een vata-type

De kenmerken van een vata-type zijn:

Fysiek

  • Een tenger postuur
  • Doorgaans een droge huid
  • Nerveus van aard
  • Snel pratend en bewegend
  • Kan moeilijk stil zitten
  • Lichte slaper, neigt naar slapeloosheid
  • Snel van begrip, maar vergeet ook weer snel
  • Moet regelmatig eten
  • Zwakke tot trage spijsvertering (snel gasvorming)

Emotioneel

  • Raakt snel vermoeid
  • Perfectionistisch neigt naar een drang
  • Geneigd zich snel zorgen te maken
  • Loopt snel
  • Minder lichaamskracht dan de anderen
  • Doet alles heel snel
  • Kan niet goed tegen koffie (wordt snel nerveus en krijgt snel last van suikerspiegelschommelingen)
  • Houdt van snoepen (zoet), wordt rustig door zoet
  • Neigt tot ‘te’ snelle besluitvorming

Kenmerken van een pitta-type

De kenmerken van een pitta-type zijn:

Fysiek

  • Normaal postuur, het lichaam is niet erg stevig
  • Gemiddelde lichaamskracht en normaal uithoudingsvermogen
  • Heeft een afkeer van warmte en zonnebaden
  • Ondernemend en heeft uitdagingen nodig
  • Blozende gelaatskleur, vaak sproeten en oneffenheden

Emotioneel

  • Bij stress neiging tot prikkelbaarheid en boosheid
  • Ambitieus, gedreven, fanatiek, veeleisend, kritisch
  • Loopt met vastberaden tred
  • Houdt zich bezig met de grote lijnen en is daardoor een goede manager
  • Enthousiast
  • Houdt van vlees, koffie en alcohol
  • Houdt van ‘koud’ eten (rauwkost, ijs, salades)

Kenmerken van een kapha-type

De kenmerken van een kapha-type zijn:

Fysiek

  • Over het algemeen stevig tot zwaar gebouwd
  • Is in staat tot grote lichamelijke kracht en groot uithoudingsvermogen
  • Heeft de neiging om snel aan te komen
  • Constante energie
  • Langzame en gracieuze bewegingen
  • Neemt niet snel informatie op, maar onthoudt des te beter
  • Langzame vertering
  • Houdt van calorierijke voedingsmiddelen
  • Diepe en lange slaap

Emotioneel

  • Kan goed met stress omgaan
  • Loyaal, verdraagzaam, hartelijk, vergevingsgezind
  • Emotionele eter (zoekt snel troost met eten)
  • Ontwaakt langzaam, blijft lang in bed liggen en heeft koffie nodig om goed wakker te worden
  • Functioneert het beste in de middag

Dit zijn in grote lijnen kenmerken die bij de verschillende typen passen. Wanneer u meer gerichte informatie wilt over uw eigen constitutie dan raden wij u aan om een Ayurvedisch Balans Consult (ABC) consult af te spreken.